روزشمار

13مرداد ماه یادآور یکی از مهمترین وقایع تاریخ ایران است . اتفاقی بس عظیم که تاریخ کشور را بکلی متحول کرد .

امضای فرمان مشروطیت به دست مظفر الدین شاه قاجار

98 سال پیش در چنین روزی ، رسما دستور تاسیس مجلس قانونگذاری و تدوین قانون اساسی ایران توسط شاه قاجار در پی فشارهای مشروطه خواهان صادر شد . متن پیام بدین شرح است : 

 

فرمان مشروطیت

«جناب اشرف صدراعظم : از آنجا که حضرت باری تعالی جل شانه سر رشته و ترقی ممالک محروسه ایران را بکف کفایت ما سپرده و شخص همایون ما را حافظ حقوق قاطبه اهالی ایران و رعایای صدیق خودمان قرار داده لهذا در این موقع که رای و اراده همایون ما بدان تعلق گرفت که برای رفاهیت و امنیت قاطبه اهای ایران و تشیید و تایید مبانی دولت اصلاحات مقتضیه بمرور در دوائر دولتی و مملکتی بموقع اجرا گذارده شود. چنان مصمم شدیم که مجلس شورای ملی از منتخبین شاهزادگان و علماء و قاجاریه و اعیان و اشراف و ملاکین و تجار و اصناف با انتخاب طبقات مرقومه در دارالخلافه طهران تشکیل و تنظیم شود که در مهام امور دولتی و مملکتی و مصالح عامه مشاوره و مداقه لازم به عمل آورده و بهیئت وزرای دولتخواه ما در اصلاحاتی که برای سعادت و خوشبختی ایران خواهد شد اعانت و کمک لازم را بنماید و در کمال امنیت و اطمینان عقاید خود را در خیر دولت و ملت و مصالح عامه و احتیاجات قاطبه اهالی مملکت بتوسط شخص اول دولت بعرض برساند که بصحه همایونی موشح و بموقع اجرا گذارده شود بدیهی است که به موجب این دستخط مبارک نظامنامه و ترتیبات این مجلس و اسباب و لوازم تشکیل آن را موافق تصویب و امضای منتخبین از این تاریخ مرتب و مهیا خواهد نمود که به صحه ملوکانه رسیده و بعون الله تعالی مجلس شورای مرقوم که نگهبان عدل ماست افتتاح و به اصلاحات لازمه امور مملکت و اجراء قوانین شرع مقدس شروع نماید و نیز مقرر می داریم که سواد دستخط مبارک را اعلان و منشر نمایند تا قاطبه اهالی از نیات حسنه ما که تماما راجع به ترقی دولت و ملت ایران است کماینبغی مطلع و مرفه الحال مشغول دعاگویی دوام این دولت و این نعمت بی زوال باشند. در قصر صاحبقرانیه بتاریخ چهاردهم شهر جمادی الثانی 1324 هجری در سال یازدهم سلطنت ما . »

 

مظفر الدین شاه پس از امضای فرمان مزبور در تاریخ 13 مردادماه 1285 هجری خورشیدی ، پیامی را برای ملت ایران فرستاد که همکنون متن پیام در آرشیو رادیو موجود است و من هم به عنوان یکی از خوش شانس ترین افراد هستم که بخشی از این پیام را با صدای خود مظفرالدین شاه قاجار بر روی نوار ریل دارم که متن آن چنین است :

 

بخشی از پیام مظفرالدین شاه قاجار

" ... همه را به شوما مرحمت خواهیم فرمود و شوما هم ابدا ذره ای در خدمات خودتان اینشاالله قوصور نخواهید کرد و مرحمت ما را به اعلای درجه نیسبت به خوودتان بیدانید . اینشاالله عوض او را هم خودا و هم سایه خودا که خوودمان باشم به شوما خواهم داد . از خدمات همه ووزا هم راضی هستیم . به شوما هم خدمات همه را حقیقتا خوب عرض می کونیم و همه را به موقع عرض می کونیم .... " .

 

متاسفانه به دلیل خراب شدن دستگاه پخش نوار ریل ، امکان این نبود که متن پیام را برایتان به صورت صوتی قرار دهم شاید در فرصتی دیگر این امکان فراهم شد . به هر حال شنیدن آن با لهجه ترکی شاه و قدمت تاریخی اش خالی از لطف نیست .

 

پس از انتشار فرمان شاه در تاریخ فوق و الصاق آن به دیوارها ، متحصنین و مشروطه خواهان متن فرمان شاه را ناقص و ناسازگار با خواست خود دیدند و عده ای را اجیر کندن فرمان شاه از در و دیوار نمودند زیرا در آن نام توده یا همان مردم برده نشده بود و بدینسان نتیجه ای از فرمان شاه بدست نیامد  و قرار شد که شب 16 مرداد ماه در منزل مشیرالدوله جلسه ای تشکیل شود .

ادامه ماجرا را در روز 16 مرداد بخوانید ........ .