روزنوشت

فکر می کنید رنگ و لعاب طبیعت و زندگی و لباس مردمان 100 سال پیش چگونه بود ؟

آنچه امروز ما از آن دوران در تصوراتمان داریم دنیاییست نوستالوژیک، پر از رنگهای خاکستری که به واسطه تعداد بیشماری عکس برجای مانده از آن عصر شکل گرفته است.

 زنان دوران قاجار

 

می دانیم که عکس رنگی در آن دوران وجود نداشت و تحقق این امر تا سالهای زیادی پس از آن مقدور نشد. اما در آن عصر شیمی دانی از کشور روسیه به نام " سرگی میخائیلوویچ پروکودین گورسکی ( ۱۸۶۳ - ۱۹۴۴) " عکس رنگی واقعی میگرفت !!!

 

 یک مرد مسلمان داغستانی سنی مذهب در سال 1904

 

رنگی کردن عکس سیاه و سفید مختص امروز نیست و قدمتی بیش از 100 سال دارد و می توان نمونه های متعددی از آن را حتی در میان عکسهای قاجاریه مشاهد کرد که توسط عکاس رنگ آمیزی شده اند و بیشتر به تابلو نقاشی می ماندند. عکس زیر نقش رستم شیراز را در دوران قاجار نشان میدهد ...

 عکس رنگ آمیزی شده در دوران قاجار

 

تکنیکی که برای این کار در آن عصر بکار می رفت تا همین چند سال پیش در آتلیه های عکاسی توسط  مدادهای رنگی مخصوصی انجام میگرفت که امروز دیگر منسوخ شده و جای خود را به تکنولوژی های نوین و سیستمهای کامپیوتری و انواع نرم افزارهای مرتبط داده است اما نه به کیفیت و واقعیت رنگهای آن دوران ...

 ترمیم و رنگ آمیزی کامپیوتری

 

برای درک بهتر و جا افتادن تکنیک گرفتن عکس رنگی توسط گورسکی باید طیفهای رنگ و فیلترهای عکاسی را بررسی کنیم. می دانیم که رنگ سفید از ترکیب سه رنگ اصلی RGB یا همان قرمز ، سبز و آبی تشکیل شده است و با کم و زیاد کردن هر یک از رنگهای این ترکیب ، رنگ دیگری حاصل خواهد شد. عکس زیر رو در نظر بگیرید :

 

 کاخ احمد شاه قاجار در سالهای اخیر ( کوشک احمدشاهی )

 

این عکس نیز همچون سایر عکسهای دیجیتال از سیستم RGB یعنی سه رنگ اصلی تشکیل شده است که می توان توسط نرم افزار فتوشاپ و قسمت Channels در پنجره Layers کانالهای تشکیل دهنده عکس رو مشاهده کرد . با حذف دو رنگ از ترکیب RGB ، تصویری سیاه و سفید به دست می آید یعنی در سه مرحله می توان سه عکس با اکسپوژر متفاوت به دست آورد :

در عکس سمت چپ ، دو طیف رنگ سبز و ابی حذف شده و تنها طیف رنگی قرمز باقی مانده است. در عکس وسط قرمز و آبی حذف شده و در عکس سمت راست نیز طیفهای رنگی قرمز و سبز حذف شده اند و همان طور که مشاهده میکنید سه عکس سیاه و سفید متفاوت حاصل شده است و اگر مجددا این سه عکس را توسط نرم افزار با هم ترکیب کنیم ، همان عکس اصلی بدست خواهد آمد و این عمل در دنیای دیجیتال ممکن است .

+++

ولی در حالت آنالوگ و سیستم نگاتیو یا فیلم پوزتیو کار به گونه ای دیگر است. برای جداسازی کانالهای رنگ در دوربین های عکاسی آنالوگ از فیلترهای شیشه ای مخصوصی که بر روی لنز سوار می شود ، می توان استفاده کرد و هر فیلتر فقط اجازه عبور طیف نوری خاص سبز ، قرمز و یا سبز را می دهد و به این ترتیب می توان از یک سوژه ثابت با سه فیلتر ، سه عکس سیاه و سفید تهیه کرد و این همان تکنیکی بود که سرگی میخائیلوویچ پروکودین گورسکی از آن بهره برد. عکس زیر :


علیم خان حاکم بخارا - 1911

 

اما امکان چاپ رنگی عکسهای بیشماری که از سراسر روسیه و به این روش گرفته شده بود وجود نداشت و تنها راه دیدن آنها به صورت رنگی، قراردادن هر سه فیلم تهیه شده بر روی هم و مشاهده آن از پشت منبع نور مخصوص بود و این اشکال و ضعف سیستم منجر به نابودی این روش گردید.

ولی امروزه با ظهور تکنولوژی های نوین و سیستمهای دیجیتال هزاران عکسی که میخائیلوویچ از سراسر روسیه به این روش گرفته بود ، ترکیب شده و تصاویر رنگی بی نظیری را از 110 سال پیش در مقابل دیدگان قرار داد است. تصاویری که کیفیت و رنگ طبیعی آنها با عکسهای دیجیتالی امروزی برابری می کند .... 

 

 

 

 

 

 

 برای دیدن بقیه عکسها می توانید به اینجا بروید .....