تاریخ جهان و تقویم تاریخ

jhvdo [ihk , jr,dl jhvdo

حافظ الاصوات

تاریخ

حافظ الاصوات یا گرامافون حدودا پس از 10 سال از اختراعش به ایران آورده شد و طبق معمول همیشه سر از دربار قاجار در آورد و ناصرالدین شاه اولین استفاده کننده آن بود .

گرامافون های اولیه را فنوگراف می خواندند فنوگراف با گرامافون تفاوت داشت به این صورت که فنوگراف وسیله بود که هم قابلیت ضبط صدا را داشت و هم پخش آن و این در حالی بود که گرامافون تنها می توانست اصوات ضبط شده در استودیو ها را پس دهد . از لحاظ ساختار نیز این دو وسیله تفاوتهایی داشتند . فنوگراف صفحه نداشت بلکه به جای آن از لوله مومی استوانه ای شکل که سوزنی روی آن حرکت می کرد استفاده می شد .

اساس کار آن به این صورت بود به وسیله هندل کوک می شد و پس از قرار دادن لوله در دستگاه فرد یا نوازندگان در مقابل شیپور آن قرار می گرفتند و با صدای بلند صحبت و یا می نواختند تا دستگاه بتواند آثار ارتعاشات صوتی وارد شده به شیپور را روی استوانه مومی ایجاد نماید و به این صورت بود که پس از ورود این دستگاه به ایران صدای افراد و شخصیتهای بسیاری با آن ضبط گردید که همکنون تعدادی از آنها موجود بوده و هنوز هم گرد و غبار زمان نتوانسته صدای آنان را در روی لوله های مومی حبس کند .

از آن جمله می توان به صدای مظفرالدین شاه قاجار و اتابک صدر اعظم او که گویا در افتتاح اولین دوره مجلس شورای ملی ( 1324 هـ . ق ) در حیاط مجلس در بهارستان ضبط شده اشاره کرد .

از موارد دیگر صدای دختر ناصرالدین شاه است که در آن روزگاران ضبط شده و در آن به اختراعات آن عصر اشاره می کند و گویا حیرتش را از فنوگراف ابراز می نماید که متاسفانه این صدا را در آرشیو خودم ندارم .... .

فنوگرافها و گرامافون های اولیه به دلیل ساختار مکانیکی ، کیفیت چندان خوبی نداشتند و صداها ضعیف و گاها نامفهوم بود تا اینکه برق به یاری این دستگاها آمد. پس از این دوره بود که صفحات گرامافونها و اصوات آنان قوی تر و با کیفیت بهتری ضبط و پخش گردید نکته جالب این است که بروی این نوع صفحات جمله "  پر شده با برق  " را نیز می نوشتند .

با آغاز پادشاهی مظفرالدین شاه استفاده از این وسیله نوظهور کم کم در میان مردم نیز رواج یافت و منجر به صدور فرمان جالبی از جانب وی گردید که مضمون آن بیانگر ترویج و اشاعه دستگاه نوظهور گرامافون در ایران است. فرمانی که شاید نظیر آن از سوی هیچ پادشاهی به جز مظفرالدین شاه صادر نگردیدکه متن آن به قرار زیر است :

 

 "  چون انجمن ضبط اصوات در آمریک گرامافونهای بسیار ممتاز خودشان را با ماشینهای پسندیده از لحاظ نظر انور شاهانه گذرانده و مراتب مراقبات خود را در تکمیل و ترویج این صفت مشهود حضور همیون داشته بودند لهذا برای تسهیل فروش و حمایت مخصوصه ملوکانه از این سوسیته به موجب صدور این فرمان مبارک سوسیته آنونیم ( شرکت سهامی ) مزبور را به سمت فورنیسری ( فروشنده انحصاری ) مخصوص خودمان مباهی و سربلند فرمودیم که از شمول این مرحمت ملوکانه بین‏الامثال و الاقران سربلند بوده و در ترقی و تکمیل این صفت مراقبات کافیه به عمل آمدند. مقرر آنکه اولیای دولت علیه در پیشرفت مقاصد حقه و ترقی و توسعه این کارخانه مساعدت و همراهی به عمل آورده در عهده شناسند   "

 

فی شهر ذی‏القعده الحرام 1323

 

 

 

نويسنده : امیررضااکبری : ٩:٠۱ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٢٧ فروردین ۱۳۸٥
Comments نظرات () لينک دائم