تاریخ جهان و تقویم تاریخ

jhvdo [ihk , jr,dl jhvdo

آهنگ زیرخاکی شماره 20 - دهه 10

روزنوشت


قمر آن عندلیب نغمه پرداز                    زنی هنگامه گر هنگام آواز
اگر در بوستان لب باز میکرد                     میان بلبلان اعجاز میکرد

ولی اکنون قمر افسرده جان ... 


دوران دانشجویی و خوابگاه و مراودت با دوستانی که دستی در ساز و آواز و هنر داشتند ، موهبتی بود تا با بسیاری از هنرمندان و نام آوران موسیقی اصیل ایرانی آشنا شوم که تا آن روز نه از اسم و نه آثارشان هیچ نمی دانستم. یکی از اولین کسانی که با اسم و هنر بی بدلیل و بدیعش آشنا شدم قمر بود ....


قمرالملوک وزیری در ایام جوانی

قمرخانم سید حسین خان با نام هنری قمرالملوک وزیری فرزند سید حسن خان که چهارماه قبل از تولد دخترش درگذشت و طوبی خانم که بیش از هیجده ماه ، مادر فرزندش نبود و بر اثر بیماری حصبه وفات یافت. پس از آن اما قمر تحت سرپرستی خیرالنساء ملقب به افتخار الذاکرین که گویا سابقا روضه خان دربار ناصرالدین شاه قاجار بود قرار گرفت ...

 یادم هست آن سالها ( 1379-1377) هفته نامه ای به نام مهر منتشر میشد که یکی از صفحات داخلی آن به هنر و موسیقی اختصاص داشت و در آن صفحه بود که برای اولین بار نامه معروف قمر را که پس از مرگش منتشر شده بود خواندم و حقیقتا به عظمت و بزرگواری این هنرمند درود فرستادم ....  ( متن کامل نامه در ادامه مطلب )

  

با این اوصاف بود که نوار فروشی های پاساژ آشنای شهر سنندج شده بود پاتوق من و دیگر بچه های عاشق موسیقی سنتی و اصیل ایرانی که برای یافتن حتی قطعه ای کوتاه از یک آهنگ و یا آوازی معروف خودمان را به آب و آتش میزدیم.

در یکی از این نوار فروشی ها و در جلوی ویترین نوارکاستی وجود داشت که رویش نوشته شده بود " آتشی در سینه دارم جاودانی " که خرید و یا تکثیر آن نوار هیچ گاه مقدور نشد ... راست و دروغش را نمی دانم ولی هر باری که برای خریدش رفتم با این گفته فروشنده که نوار معیوب است و کیفیت ندارد مواجه شدم تا اینکه یکی از دوستان خوبم به اسم حسین سرابی که هنوز هم بعد از این همه سال دوستیمان پابرجاست ، 4 عدد نوار کاست از تصانیف و آوازهای قمر را برایم آورد که اتفاقا همان آهنگ معروف قمرالملوک وزیری به اسم " آتش دل " هم توی یکی از نوارها بود ... گرچه امروز به میمنت اینترنت و انتشار مجدد آثار قدیمی ، بسیاری از این آهنگها در دسترس هستند ولی 18-17 سال پیش این گونه نبود و حقیقتا سختی های زیادی کشیدم تا بر غنای آرشیو صوتی ام بیفزایم ... 

 

این آهنگ قدیمی رو بشنوید : 

آتش دل 

آتشی در سینه دارم جاودانی
عمر من مرگیست نامش زندگانی

رحمتی کن کز غمـت جان مـی‌سپارم
بیش ازین من طاقت هجران ندارم

کی نهی بر سرم پای ای پری از وفاداری
عمر من شد تبه بس درغمت کرده ام زاری

نوگلی زیبا بود حسن و جمالی
عطرآن گل رحمت است و مهربانی

 

 

خواننده : قمرالملوک وزیری
آهنگ : مرتضی خان نی داوود
شعر : پژمان بختیاری 

 دانلود

 

تولد ، زندگی و مرگ :

قمرالملوک وزیری در سال 1284 یعنی یک سال قبل از امضای فرمان مشروطیت و مرگ مظفرالدین شاه قاجار ، در تاکستان دیده به جهان گشود .... روح و منش بزرگوار قمر بر اساس اسناد برجای مانده از وی ، غیر قابل انکار است. آمده است که روزی امان الله خان پادشاه افغانستان در مسیر سفر اروپا مهمان رضاشاه می شود و قمر نیز به مناسبت این ضیافت مهمان دربار شده و آوازهایی را اجرا می کند. اما موقع شام رضاخان تنها قمر را دعوت می کند که وی سرباز می زند و می گوید تا اعضای ارکستر دعوت نشوند تقاضای شاه را اجابت نمی کنم و این میشود که همه هنرمندان شام را سر میز شاهان صرف می کنند و قمر اینچنین آدمی بوده است.

اما در سالهای پایانی عمر قمر، ایام به کامش نبود و بر اثر سکته ناقصی صدایش ذایل گشت و از آنجایی که تمام ثروت و دارایی انبوهش را در راه امور خیریه و نیازمندان و فقرا صرف کرده بود خود در گوشه عزلت و تهی دستی و منزلی که تعدادی از هنرمندان برایش اجاره کرده بودند و اندک وجهی که گویا از طرف وزارت فرهنگ و هنر می دادند گذران زندگی می کرد تا آنکه سکته دوم از راه رسید و 56 سال پیش در چنین روزی برابر با  چهاردهم مرداد ماه 1338 از دنیا رفت و در گورستان ظهیرالدوله(  آرامگاه صفا ) تجریش به خاک سپرده شد ....

 

 

ادامه مطلب
نويسنده : امیررضااکبری : ۱٢:٥٠ ‎ب.ظ ; چهارشنبه ۱٤ امرداد ۱۳٩٤
Comments نظرات () لينک دائم

آهنگ زیرخاکی شماره 11 - دهه 10

 

ظهر جمعه یکی از روزهای سال 1376 طبق معمول هر هفته مشغول شنیدن برنامه ی فارسی رادیو BBC  بودم . آن روزها رادیو بی بی سی روزهای جمعه ویژه برنامه داشت که خیلی به دل می نشست و واقعا با شور و حال جوانی ما می ساخت.

مثلا بخشی از برنامه مربوط به آهنگهای درخواستی شنونده ها بود. گرچه شاید همون آهنگی که پخش میشد خودم آلبومش رو داشتم ولی نمی دانم چه حسی هست که لذت شنیدن آهنگ مورد علاقه آدم از رادیو با اون پارازیت و خش خش و وز وز خیلی بیشتر از شنیدن خود آهنگ از کاست بود و هست ...


برنامه ی رادیو بخش دیگری هم داشت که از خواننده های مورد علاقه به صورت حضوری و یا تلفنی مصاحبه میکردن و شنونده ها هم می توانستند با اونها تلفنی صحبت بکنن که جذابیت خاص خودش رو داشت و چند باری پیش اومد که بر روی آنتن شروع به فحاشی کردن که اتاق فرمان صداشونو بست. یکی از خاطره انگیز ترین برنامه های رادیو مربوط به راهیابی تیم ملی ایران به رقابتهای جام جهانی فوتبال 1998 فرانسه بود که فراخوان ساخت شعر و آهنگ رو دادن و در هفته ی بعد خیل عظیمی از شعر و آهنگ و دکلمه روانه استودیو رادیو شد و در همان زمان بود که برای اولین بار آهنگ " پرسپولیس خسته " از مرحوم فرزین رو از رادیو بی بی سی شنیدم و جهانبخش پازوکی که مهمان برنامه بود راهنمایی های لازم رو برای ساخت آهنگ ارائه داد و چند ماه بعد آهنگ معروف " قهرمانان وطن، افتخار ملتن " با صدای داریوش و لیلا و اندی منتشر شد. البته من هم بی کار نبودم و اکثر موقع برنامه های رادیو رو روی نوار کاست ضبط میکرم که تا همین 6-7 سال پیش داشتمشان ولی بعدا نمی دونم چرا نوارها رو نابود کردم ...

 

SONY super EF90

کجا بودیم ؟
بلی زده بودیم جاده خاکی ....

گفتم که ظهر جمعه یکی از روزهای سال 1376 مشغول شنیدن و ضبط کردن برنامه رادیو بودم که گوینده در آخر برنامه گفت : برای امروز آهنگ بسیار قدیمی " اگر شمشیر برگیری " با صدای بدیع زاده رو انتخاب کردیم که در حدود هفتاد سال پیش توسط شرکت بریتانیایی His Master's Voice  تهیه و بر روی صفحه گرامافون ضبط شده بود ...

متاسفانه اون زمان آهنگ رو ناقص پخش کردن و تلاش من برای یافتن کاملش به نتیجه نرسید ولی الان پس از سالها آهنگ کاملش رو البته پس از مقداری پالایش صوتی تقدیم دوستان می کنم . این آهنگ قدیمی رو که در گوشه گریلی دستگاه شور به زیبایی تمام اجرا شده را حتما گوش بدید .... 

 

اگر شمشیر برگیری سپر پیشت نیندازم
که بی شمشیر خود کشتی به ساعدهای سیمینم
دلی چون شمع می‌باید که بر جانم ببخشاید
که جز وی کس نمی‌بینم که می‌سوزد به بالینم

  

 

حقیقتا هیچ چیز برای من به اندازه گوش دادن به آهنگهای قدیمی لذتبخش نیست. مخصوصا آهنگی که یادآور روزهای خوش زندگی ات باشد .... امیدوارم شما هم لذت برده باشد .

 

تا بعد ... خدانگهدار


نويسنده : امیررضااکبری : ٥:٠۱ ‎ب.ظ ; یکشنبه ٥ بهمن ۱۳٩۳
Comments نظرات () لينک دائم